Transport publiczny, infrastruktura drogowa oraz dostępność rozwiązań komunikacyjnych coraz częściej przestają być postrzegane wyłącznie jako temat „miejski”, a zaczynają funkcjonować jako realny element polityki zdrowotnej. To właśnie infrastruktura wpływa na codzienne wybory mieszkańców: czy do pracy jadą autem, czy korzystają z komunikacji miejskiej, czy czują się bezpiecznie na przejściach, czy miasto zachęca do ograniczania emisji i hałasu, czy raczej utrwala uzależnienie od samochodu. Wyniki Indeksu Zdrowych Miast 2025 pokazują, że tam, gdzie samorządy konsekwentnie inwestują w transport publiczny i jego dostępność, rośnie komfort życia i szanse na bardziej zrównoważony styl funkcjonowania mieszkańców. W obszarze Infrastruktura najwyżej ocenione zostały: Ostrołęka, Tychy i Wałbrzych, miasta, które wyróżniają się podejściem do dostępności komunikacji, rozwiązań ograniczających bariery transportowe oraz kierunkiem modernizacji systemu miejskich połączeń.
Ostrołęka - infrastruktura dostępna dla wszystkich
Ostrołęka już drugi rok z rzędu zajęła 1. miejsce w kategorii Infrastruktura, zwracając uwagę skalą działań, które z perspektywy zdrowia publicznego mają bardzo praktyczne znaczenie: od zmniejszania wykluczenia transportowego po zachęcanie mieszkańców do rezygnacji z samochodu w sytuacjach, w których nie jest on konieczny. Miasto wyróżnia się m.in. bezpłatną komunikacją miejską oraz wysoką dostępnością przystanków, co wzmacnia poczucie dostępności usług i ułatwia poruszanie się osobom starszym, uczniom, rodzinom z dziećmi czy osobom bez samochodu. Tego typu rozwiązania są ważne również w kontekście środowiskowym, bo mogą stopniowo ograniczać ruch indywidualny i związane z nim emisje oraz hałas.
– Sprawna i dostępna infrastruktura to jeden z tych elementów polityki miejskiej, które mieszkańcy odczuwają każdego dnia. Chodzi nie tylko o wygodę przemieszczania się, ale także o równość dostępu do usług, bezpieczeństwo i jakość życia. Cieszy nas, że Ostrołęka po raz kolejny została doceniona w tym obszarze, bo to potwierdzenie, iż inwestowanie w rozwiązania bliskie codziennym potrzebom mieszkańców przynosi realne efekty – mówi Paweł Niewiadomski, Prezydent Ostrołęki.
Tychy - konsekwencja i długofalowe myślenie o transporcie
Na 2. miejscu znalazły się Tychy, które konsekwentnie budują system infrastrukturalny oparty na dostępności transportu publicznego oraz jego praktycznej użyteczności w codziennym życiu. Wysoka dostępność przystanków i uporządkowana siatka połączeń sprawiają, że komunikacja miejska może funkcjonować jako realna alternatywa dla auta, a nie tylko „opcja awaryjna”. W perspektywie zdrowotnej przekłada się to na kilka wymiarów jednocześnie: mniejsze obciążenie ruchem samochodowym, potencjalne ograniczanie emisji, poprawę bezpieczeństwa w przestrzeni miejskiej oraz budowanie bardziej przewidywalnych, przyjaznych nawyków transportowych. Miasto podkreśla także znaczenie długofalowości i tego, że infrastruktura działa najlepiej wtedy, gdy jest rozwijana konsekwentnie, a nie skokowo.
– Dbamy o to, aby transport publiczny był realną alternatywą dla samochodu – punktualny, dostępny i bezpieczny. Wynik w Indeksie Zdrowych Miast pokazuje, że konsekwencja w działaniu ma znaczenie zarówno dla środowiska, jak i dla zdrowia mieszkańców – podkreśla Maciej Gramatyka, Prezydent Tychów.
Wałbrzych - infrastruktura jako element miejskiej transformacji
Wałbrzych, który uplasował się na 3. miejscu, jest przykładem miasta, które traktuje infrastrukturę jako element szerszej transformacji jakości życia mieszkańców, w tym poprawy dostępności komunikacyjnej i bezpieczeństwa. W wielu samorządach infrastruktura jest dziś jednym z najbardziej „namacalnych” sposobów wpływania na zdrowie populacyjne, bo dotyka codzienności: dojazdów, dostępu do usług, czasu spędzanego w korkach, narażenia na zanieczyszczenia czy stresu związanego z poruszaniem się po mieście. Wałbrzych konsekwentnie wzmacnia elementy systemu transportowego, które mogą ułatwiać mieszkańcom sprawniejsze i bardziej komfortowe przemieszczanie się, szczególnie tam, gdzie wcześniej funkcjonowały bariery dostępności. Takie podejście ma znaczenie również dla spójności społecznej, bo dobrze zaplanowana infrastruktura zmniejsza dystans między dzielnicami i ułatwia korzystanie z miejskich zasobów.
– Rozwój infrastruktury transportowej to jeden z filarów naszej polityki miejskiej. Lepsza dostępność komunikacyjna oznacza nie tylko większe bezpieczeństwo, ale też mniejsze obciążenie środowiska i poprawę komfortu codziennego życia mieszkańców – zaznacza Roman Szełemej, Prezydent Wałbrzycha.
Zdrowie jako najlepsza inwestycja w przyszłość miasta
Autorzy raportu wskazują, że infrastruktura transportowa to obszar o wyjątkowo bezpośrednim przełożeniu na dobrostan i zdrowie publiczne, ponieważ wpływa jednocześnie na środowisko życia (emisje i hałas), bezpieczeństwo (zdarzenia drogowe) oraz dostępność usług, edukacji i pracy. W Indeksie Zdrowych Miast 2025 obszar Infrastruktura uwzględnia m.in. kwestie dostępności transportu publicznego, bezpieczeństwa ruchu drogowego, struktury wiekowej pojazdów oraz kosztów korzystania z komunikacji miejskiej, dzięki czemu pozwala porównywać nie tylko skale inwestycji, ale i ich codzienną „używalność” dla mieszkańców. Tegoroczne wyniki pokazują także, że miasta coraz częściej traktują transport publiczny jako element polityki miejskiej wykraczający poza mobilność, a bardziej jako narzędzie budowania jakości życia i wspierania zdrowia mieszkańców poprzez ograniczanie barier transportowych oraz wspieranie bardziej zrównoważonych zachowań komunikacyjnych.
Link do Indeksu Zdrowych Miast 2025: https://zdrowemiasta.pl/wp-content/uploads/2025/09/Raport_Indeks-Zd rowych-Miast-2025.pdf
