Wirtualna rzeczywistość, całodobowa teleopieka, tablety z dostępem do internetu, a nawet nagrania w technologii 360 stopni – Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Wałbrzychu udowadnia, że nowoczesne technologie mogą skutecznie wspierać osoby starsze i z niepełnosprawnościami, przełamując samotność i bariery wynikające z wieku czy ograniczeń zdrowotnych.
To wszystko dzieje się w ramach projektu pn. „Subregionalny system tworzenia miejsc pracy dla osób zagrożonych wykluczeniem społecznym w sektorze usług społecznych z wykorzystaniem dostępnych instrumentów ekonomii społecznej”, realizowanego od marca 2024 roku we współpracy z Regionalnym Centrum Wspierania Inicjatyw Pozarządowych oraz Fundacją Rozwoju Ekonomii Społecznej w Wałbrzychu. Z oferowanych form wsparcia skorzystało już ponad 100 osób.
Projekt obejmuje szeroki wachlarz usług społecznych, od usług asystenckich, przez transport „door to door”, po animacje i działania aktywizujące. Tym, co wyróżnia przedsięwzięcie, jest jednak konsekwentne i odpowiedzialne wykorzystanie nowych technologii w codziennej pracy z seniorami.
– Naszym zadaniem w projekcie było wdrożenie nowoczesnych technologii w usługach społecznych dla wałbrzyskich seniorów. Zakupiliśmy m.in. 60 opasek bezpieczeństwa z całodobową teleopieką, 60 tabletów z nielimitowanym internetem, a także okulary VR, projektor i sprzęt audio. To rozwiązania, które realnie zwiększają bezpieczeństwo, ale też otwierają seniorów na świat – podkreśla Dawid Kochanowski, kierownik Działu Organizacyjnego Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Wałbrzychu i koordynator projektu.
Jak pokazuje praktyka, stereotypowe myślenie o osobach starszych i technologii nie ma tu zastosowania. Seniorzy coraz chętniej sięgają po nowe narzędzia, zarówno te zwiększające poczucie bezpieczeństwa, jak i te sprzyjające kontaktom społecznym.
– Za pomocą tabletów łączymy naszych podopiecznych i walczymy z jednym z największych problemów, jakim jest osamotnienie. Seniorzy mogą ze sobą porozmawiać, „wygadać się”, a to w naszej codziennej pracy okazuje się bezcenne – dodaje koordynator projektu.
Proces wdrażania nowych rozwiązań nie był jednak prosty i wymagał cierpliwości oraz budowania relacji.
– Na początku najważniejsze było zdobycie zaufania seniora i wyjście poza jego strefę komfortu. Nowe technologie często kojarzyły się wyłącznie z telewizorem i prostym telefonem. Dopiero rozmowy i wspólne próby pokazały, że to otwarcie na świat, możliwość zobaczenia miejsc, których z powodu choroby czy niepełnosprawności nigdy wcześniej nie mieli szansy doświadczyć. Dla wielu osób był to zupełnie nowy wymiar rzeczywistości – mówi Jadwiga Wąsik, pedagożka i moderatorka projektu.
Szczególne emocje wzbudza wykorzystanie okularów VR. Dzięki nim osoby, które od lat nie wychodzą z domu, mogą „spacerować” po lesie, znaleźć się na plaży czy podziwiać widoki z wałbrzyskiej wieży widokowej.
– To niesamowite uczucie, gdy widzę radość osoby, która po kilkunastu latach znów „jest” w lesie. Mózg odbiera te bodźce bardzo intensywnie. Ta iskra w oku, chęć życia – to dla mnie największa satysfakcja – opowiada Mariusz Tomaszewski, pracownik socjalny i moderator projektu.
Pracownicy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej podkreślają, że technologia zawsze pozostaje narzędziem, a nie celem samym w sobie. Każde działanie realizowane jest z uwzględnieniem bezpieczeństwa i dobrostanu uczestników.
– Dbamy o to, by sesje VR trwały maksymalnie 10–15 minut i nie zauważamy ryzyka uzależnień czy problemów z „powrotem do rzeczywistości”. Seniorzy traktują to jako ciekawostkę i inspirację, a nie ucieczkę od codzienności – zaznacza Mariusz Tomaszewski.
Projekt kończy się w lutym 2026 roku, jednak MOPS w Wałbrzychu już dziś zapowiada dalszy rozwój działań. W planach są kolejne nagrania w technologii 3D, m.in. wirtualne zwiedzanie Zamku Książ, a także realizacja nowych pomysłów zgłaszanych często przez samych seniorów – od gier po spotkania online z poezją.
– Seniorzy stali się bardziej otwarci, ciekawi świata i relacji. Z moich obserwacji wynika, że bardziej niż technologii, brakuje im po prostu spotkań i rozmów. A my jesteśmy po to, by im towarzyszyć, zarówno w świecie realnym, jak i tym wirtualnym – podsumowuje Jadwiga Wąsik.
W ramach trwałości projektu wypracowane rozwiązania, materiały edukacyjne, filmy i instrukcje będą nadal wykorzystywane w pracy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Wałbrzychu, potwierdzając, że nowoczesność i empatia mogą iść w parze.
Więcej informacji o programach oraz możliwościach wsparcia seniorów i osób z niepełnosprawnościami można uzyskać w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej (ul. Kilińskiego 1) lub telefonicznie pod numerem 74 664 09 00, od poniedziałku do piątku w godzinach od 7:30 do 15:30.
