Podczas konferencji prasowej poseł na Sejm RP Robert Jagła i senator RP Agnieszka Kołacz-Leszczyńska podkreślili, że zablokowanie tego instrumentu oznacza utratę dostępu do ważnego mechanizmu wsparcia, który mógł wzmocnić Policję, Straż Graniczną i SOP, a równocześnie zapewnić impuls rozwojowy tysiącom krajowych przedsiębiorstw.
Program SAFE był projektowany jako narzędzie służące równocześnie bezpieczeństwu i gospodarce. Nie chodziło wyłącznie o zakup wyposażenia dla formacji odpowiedzialnych za ochronę obywateli i granic państwa, ale także o wykorzystanie środków w taki sposób, by zdecydowana większość zamówień trafiała do polskich zakładów. Aż 89 % środków miało pozostać w kraju, a z efektów programu mogło skorzystać ponad 2754 firm, w tym 878 z województwa dolnośląskiego. To oznaczałoby realne wsparcie dla miejsc pracy, nowych technologii, systemów łączności i rozwoju zaplecza produkcyjnego.
Poseł Robert Jagła zwraca uwagę, że konsekwencje tej decyzji będą odczuwalne nie tylko w wymiarze strategicznym, ale również społecznym i gospodarczym.
– Rezygnacja z programu oznacza wstrzymanie środków, które mogły wesprzeć polskie przedsiębiorstwa, dać im stabilne zamówienia i zwiększyć ich udział w procesie modernizacji państwa. Mówimy o instrumentach przygotowanych z myślą o krajowych wykonawcach, inżynierach, pracownikach produkcji i firmach współpracujących przy projektach związanych z bezpieczeństwem. Blokowanie takiego rozwiązania utrudnia budowanie długofalowej przewagi technologicznej polskich zakładów i osłabia ich pozycję w sektorze odpowiedzialnym za strategiczne kompetencje państwa – mówi.
SAFE dawał możliwość skorzystania z preferencyjnego finansowania na poziomie 3 %, co w obecnych realiach rynkowych stanowi wyjątkowo korzystny instrument dla państwa planującego szeroki program modernizacyjny. Odrzucenie takiej formuły oznacza rezygnację z racjonalnego i przewidywalnego sposobu finansowania inwestycji w bezpieczeństwo, a w konsekwencji konieczność poszukiwania mniej korzystnych rozwiązań dla budżetu. Ten aspekt, ma znaczenie nie tylko dla finansów publicznych, ale także dla tempa realizacji niezbędnych inwestycji.
Senator Agnieszka Kołacz-Leszczyńska podkreślała z kolei, że decyzja o zawetowaniu programu SAFE nie może być traktowana wyłącznie jako element bieżącego sporu politycznego, ponieważ dotyczy spraw o fundamentalnym znaczeniu dla państwa.
– Chodzi o bezpieczeństwo obywateli, zdolność Polski do reagowania na nowe zagrożenia oraz miejsce naszego kraju w europejskim systemie współpracy. SAFE był efektem pracy i koncepcji przygotowanych przez polskich generałów, a nie narzuconym z zewnątrz rozwiązaniem. Dlatego jego zablokowanie oznacza także podważenie dorobku ekspertów wojskowych i strategicznego zaplecza, które opracowywało kierunki wzmacniania bezpieczeństwa państwa.
Z dostępnych założeń programu wynika, że Policja mogła zyskać 3,3 mld zł na systemy antydronowe i nowoczesne wyposażenie, Straż Graniczna 3,2 mld zł na rozwój floty i systemów monitoringu granic, a SOP 640 mln zł na technologie wykrywania zagrożeń. Łącznie to środki, które miały zwiększyć skuteczność państwa w obliczu współczesnych wyzwań, w tym zagrożeń hybrydowych i rosnącej presji na bezpieczeństwo granic. Wstrzymanie takiego wsparcia oddala w czasie niezbędną modernizację i osłabia zdolność instytucji państwa do działania w warunkach coraz bardziej wymagającego otoczenia bezpieczeństwa.
Program SAFE należało postrzegać jako inwestycję w odporność państwa, nowoczesne służby i rozwój krajowego przemysłu. W ich ocenie Polska potrzebuje dziś decyzji, które łączą odpowiedzialność za bezpieczeństwo z rozsądnym podejściem do rozwoju gospodarczego. Weto wobec programu SAFE zostało więc przedstawione jako krok, który ogranicza możliwości modernizacyjne państwa, zmniejsza szanse przedsiębiorstw na udział w strategicznych zamówieniach i osłabia potencjał krajowych instytucji odpowiedzialnych za ochronę obywateli.
